{"id":5855,"date":"2025-10-17T15:20:38","date_gmt":"2025-10-17T15:20:38","guid":{"rendered":"https:\/\/poec.al\/?p=5855"},"modified":"2025-10-17T20:40:00","modified_gmt":"2025-10-17T20:40:00","slug":"poec-propozon-plotesime-ne-kodin-penal-per-mbrojtjen-e-sigurise-online","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/poec.al\/en\/poec-propozon-plotesime-ne-kodin-penal-per-mbrojtjen-e-sigurise-online\/","title":{"rendered":"POEC propozon plot\u00ebsime n\u00eb Kodin Penal p\u00ebr mbrojtjen e siguris\u00eb online"},"content":{"rendered":"

N\u00eb dekad\u00ebn e fundit, ngacmimet online <\/em>dhe p\u00ebrndjekja digjitale jan\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim t\u00eb p\u00ebrhapur p\u00ebr mir\u00ebqenien e f\u00ebmij\u00ebve dhe t\u00eb rinjve edhe n\u00eb Shqip\u00ebri. Me p\u00ebrdorimin masiv t\u00eb rrjeteve sociale dhe aksesin gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb hersh\u00ebm n\u00eb pajisje digjitale, ekspozimi ndaj rreziqeve online <\/em>\u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e p\u00ebrditshm\u00ebris\u00eb. N\u00eb nivel evropian, sipas EU Kids Online, 1 n\u00eb 10 f\u00ebmij\u00eb raporton se ngacmohet \u00e7do muaj n\u00eb internet, nd\u00ebrsa nj\u00eb pjes\u00eb po aq e madhe deklaron se nuk ndihet e sigurt gjat\u00eb p\u00ebrdorimit t\u00eb tij. Alarmin m\u00eb t\u00eb madh e ngre grupmosha 9\u2013 10 vje\u00e7, ku p\u00ebrqindja e p\u00ebrvojave negative u rrit me 29% brenda pak vitesh. N\u00eb rritje \u00ebsht\u00eb edhe dukuria e ndarjes s\u00eb imazheve seksuale mes adoleshent\u00ebve, e cila shpesh perceptohet si nj\u00eb form\u00eb e \u201cpad\u00ebmshme\u201d brenda rrethit t\u00eb besuar, por q\u00eb n\u00eb realitet mund t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb abuzimi dhe k\u00ebrc\u00ebnimi. Europol-i thekson se, n\u00eb shum\u00eb raste, prodhimi i p\u00ebrmbajtjes s\u00ebvet\u00ebgjeneruar \u00ebsht\u00eb rezultat i sextortion<\/em>-it, ku individ\u00eb me identitete t\u00eb rreme i afrohen t\u00eb miturve n\u00eb platformat digjitale dhe i detyrojn\u00eb t\u2019u d\u00ebrgojn\u00eb materiale qartazi, duke i k\u00ebrc\u00ebnuar p\u00ebr publikimin e tyre. Gjithashtu, n\u00eb 20 vitet e fundit, \u00ebsht\u00eb rritur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb alarmante v\u00ebllimi i materialeve t\u00eb abuzimit seksual t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb internet (CSAM), si pasoj\u00eb e zhvillimeve teknologjike dhe rritjes s\u00eb aksesit online<\/em>. Paralele me k\u00ebt\u00eb \u00ebsht\u00eb dhe dukuria e grooming<\/u><\/strong>, ku t\u00eb miturit manipulohen p\u00ebr t\u00eb krijuar dhe shp\u00ebrndar\u00eb materiale seksuale shpesh n\u00eb transmetim t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb (livestreaming). Kjo dukuri po b\u00ebhet gjithnj\u00eb e m\u00eb e r\u00ebnd\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb f\u00ebmij\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl.<\/p>\n\n\n\n

Mbrojtja e f\u00ebmij\u00ebve dhe t\u00eb rinjve nga bullizmi dhe ngacmimi online <\/em>\u00ebsht\u00eb nj\u00eb prioritet i qart\u00eb n\u00eb politikat dhe instrumentet nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe evropiane. Konventa e Kombeve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr t\u00eb Drejtat e F\u00ebmij\u00ebs (UNCRC, 1989), Neni 19 <\/strong>i k\u00ebrkon shteteve t\u00eb mbrojn\u00eb f\u00ebmij\u00ebt nga \u00e7do form\u00eb dhune, p\u00ebrfshir\u00eb shfryt\u00ebzimin, abuzimin seksual, neglizhenc\u00ebn, ekspozimin ndaj aksidenteve apo imazhet e dhunshme\/dhun\u00ebs. Edhe pse bullizmi dhe bullizmi kinerbetik nuk p\u00ebrmenden shprehimisht n\u00eb Konvent\u00eb, ato cekin disa nga nenet e saj, duke p\u00ebrb\u00ebr\u00eb forma t\u00eb dhun\u00ebs q\u00eb pengojn\u00eb zhvillimin, pjes\u00ebmarrjen n\u00eb shoq\u00ebri dhe jetes\u00ebn me dinjitet t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve. N\u00eb vitin 2011, Komiteti i Kombeve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr t\u00eb Drejtat e F\u00ebmij\u00ebs3<\/sup> publikoi Komentin e P\u00ebrgjithsh\u00ebm Nr. 13 mbi nenin 19 t\u00eb Konvent\u00ebs p\u00ebr t\u00eb theksuar urgjenc\u00ebn dhe shkall\u00ebn alarmante t\u00eb dhun\u00ebs q\u00eb ushtrohet mbi f\u00ebmij\u00ebt. Komiteti n\u00ebnvizoi se dhuna duhet t\u00eb kuptohet n\u00eb kuptimin e saj t\u00eb gjer\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe dhun\u00ebn psikologjike. Ky dokument i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm theksoi detyrimin e shteteve p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbushur angazhimet e tyre p\u00ebr mbrojtjen e f\u00ebmij\u00ebve dhe p\u00ebr t\u00eb siguruar nj\u00eb korniz\u00eb t\u00eb koordinuar nd\u00ebrinstitucionale p\u00ebr parandalimin e dhun\u00ebs. Midis formave t\u00eb dhun\u00ebs, Komiteti p\u00ebrfshiu edhe bullizmin psikologjik dhe “hazing”-un, si nga t\u00eb rriturit ashtu edhe nga bashk\u00ebmoshatar\u00ebt, p\u00ebrfshir\u00eb format q\u00eb realizohen p\u00ebrmes teknologjive t\u00eb informacionit si telefonat celular\u00eb dhe interneti t\u00eb njohura si bullizmi kibernetik.<\/p>\n\n\n\n

Strategjia e K\u00ebshillit t\u00eb Evrop\u00ebs p\u00ebr t\u00eb Drejtat e F\u00ebmij\u00ebs 2022\u201320274<\/sup> thekson domosdoshm\u00ebrin\u00eb q\u00eb shtetet an\u00ebtare t\u00eb forcojn\u00eb legjislacionin komb\u00ebtar p\u00ebr t\u00eb mbrojtur f\u00ebmij\u00ebt nga format e dhun\u00ebs digjitale, p\u00ebrfshir\u00eb grooming<\/em>-un, dhun\u00ebn seksuale dhe mes bashk\u00ebmoshatar\u00ebve, seksizmin kibernetik, p\u00ebrmbajtjet pornografike dhe t\u00eb d\u00ebmshme, bullizmin kibernetik dhe gjuh\u00ebn e urrejtjes online<\/em>. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn linj\u00eb, Komiteti i Ministrave t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Evrop\u00ebs publikoi n\u00eb vitin 2018 udh\u00ebzimet (CM\/Rec(2018)7) p\u00ebr t\u00eb ndihmuar shtetet n\u00eb sigurimin e t\u00eb drejtave t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb mjedisin digjital, duke p\u00ebrfshir\u00eb zhvillimin e politikave komb\u00ebtare t\u00eb p\u00ebrshtatura me p\u00ebrparimet teknologjike. N\u00eb vitin 2023, Komisioni Evropian publikoi nj\u00eb Komunikim mbi nj\u00eb qasje gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse ndaj sh\u00ebndetit mendor, q\u00eb sh\u00ebnoi nj\u00eb ndryshim strategjik n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si trajtohet mir\u00ebqenia mendore n\u00eb BE. Dokumenti e vendos theksin ve\u00e7an\u00ebrisht te f\u00ebmij\u00ebt dhe t\u00eb rinjt\u00eb, duke njohur ndikimet e mundshme negative q\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb digjitalizimi mbi sh\u00ebndetin e tyre mendor.<\/p>\n\n\n\n

Nd\u00ebrkoh\u00eb, nj\u00eb s\u00ebr\u00eb strategjish t\u00eb tjera jan\u00eb zhvilluar p\u00ebr t\u00eb mbrojtur f\u00ebmij\u00ebt n\u00eb mjedisin online<\/em>. Strategjia \u201cBIK+\u201d p\u00ebr nj\u00eb internet m\u00eb t\u00eb sigurt p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt (maj 2022), pjes\u00eb e Strategjis\u00eb s\u00eb BE- s\u00eb p\u00ebr t\u00eb Drejtat e F\u00ebmij\u00ebve (2021), fokusohet n\u00eb mbrojtjen nga p\u00ebrmbajtjet e d\u00ebmshme, fuqizimin p\u00ebr p\u00ebrdorim t\u00eb sigurt t\u00eb teknologjis\u00eb, dhe p\u00ebrfshirjen e z\u00ebrit t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb nd\u00ebrtimin e hap\u00ebsirave digjitale t\u00eb sigurta. Kjo strategji shoq\u00ebrohet nga Plani i Veprimit p\u00ebr Edukimin Digjital 2021\u20132027, i cili synon t\u00eb zhvilloj\u00eb kompetencat digjitale p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb nx\u00ebn\u00ebsit dhe t\u00eb mbroj\u00eb mir\u00ebqenien e tyre p\u00ebrmes nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit p\u00ebr rreziqet online <\/em>si bullizmi kibernetik, p\u00ebrmbajtjet shqet\u00ebsuese dhe ngacmimet. T\u00eb gjitha k\u00ebto iniciativa konvergojn\u00eb drejt krijimit t\u00eb nj\u00eb mjedisi digjital gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs dhe t\u00eb sigurt p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Bashkimin Evropian.<\/p>\n\n\n\n

P\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar sfidat dhe p\u00ebrfitimet e digjitalizimit, Komisioni Evropian nisi Planin e Veprimit p\u00ebr Edukimin Digjital 2021\u20132027 n\u00eb fund t\u00eb vitit 2020. Strategjia njeh rreziqet e shoq\u00ebris\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb digjitale, ku t\u00eb rinjt\u00eb p\u00ebrballen me bulliz\u00ebm kibernetik, ngacmime dhe p\u00ebrmbajtje t\u00eb d\u00ebmshme online<\/em>. Plani synon zhvillimin e kompetencave digjitale p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb nx\u00ebn\u00ebsit dhe promovon p\u00ebrdorimin e p\u00ebrgjegjsh\u00ebm dhe etik t\u00eb teknologjis\u00eb. N\u00eb n\u00ebntor 2022, K\u00ebshilli i Ministrave t\u00eb Arsimit, Rinis\u00eb, Kultur\u00ebs dhe Sportit miratoi konkluzione p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur mir\u00ebqenien n\u00eb arsimin digjital.<\/p>\n\n\n\n

Parlamenti Evropian ka treguar angazhim t\u00eb vazhduesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb adresuar bullizmin dhe ngacmimet kibernetike, duke i trajtuar k\u00ebto \u00e7\u00ebshtje n\u00eb kontekstin e Konvent\u00ebs p\u00ebr t\u00eb Drejtat e F\u00ebmij\u00ebve, Aktit p\u00ebr Sh\u00ebrbimet Digjitale, edukimit digjital dhe mbrojtjes s\u00eb konsumatorit. N\u00eb maj 2023, eurodeputet\u00ebt diskutuan me Komisionerin p\u00ebr Drejt\u00ebsin\u00eb, duke theksuar nevoj\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb iniciativ\u00eb n\u00eb nivel t\u00eb BE-s\u00eb q\u00eb t\u00eb ndaloj\u00eb ligj\u00ebrisht online <\/em>at\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb tashm\u00eb e paligjshme offline<\/em>. N\u00eb rezolutat e vitit 2021 dhe 2023, Parlamenti ka theksuar ndikimin negativ t\u00eb p\u00ebrmbajtjeve t\u00eb rrezikshme online<\/em>, si abuzimi seksual ndaj f\u00ebmij\u00ebve, urrejtja digjitale, bullizmi kibernetik dhe dezinformimi, n\u00eb sh\u00ebndetin mendor dhe fizik t\u00eb t\u00eb rinjve. Ai ka k\u00ebrkuar hartimin e nj\u00eb strategjie evropiane kund\u00ebr bullizmit dhe bullizmit kibernetik n\u00eb shkolla, si dhe nj\u00eb plan veprimi p\u00ebr ofruesit e sh\u00ebrbimeve online <\/em>dhe kompanit\u00eb teknologjike p\u00ebr t\u00eb mbrojtur f\u00ebmij\u00ebt n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn digjitale. Rezolutat e viteve 2022 dhe 2023 kan\u00eb theksuar gjithashtu nevoj\u00ebn p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr gjuh\u00ebs s\u00eb urrejtjes dhe dhun\u00ebs digjitale n\u00eb Strategjin\u00eb Evropiane p\u00ebr Sh\u00ebndetin Mendor dhe p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur mir\u00ebqenien e t\u00eb rinjve p\u00ebrball\u00eb k\u00ebtyre rreziqeve.<\/p>\n\n\n\n

Irlanda \u2013 Nj\u00eb nga vendet m\u00eb proaktive n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr ngacmimeve online<\/em><\/h1>\n\n\n\n

Irlanda ka miratuar nj\u00eb nga ligjet m\u00eb p\u00ebrparimtare n\u00eb Evrop\u00eb kund\u00ebr ngacmimeve dhe komunikimeve t\u00eb d\u00ebmshme n\u00eb internet, t\u00eb njohur si “Coco\u2019s Law” <\/strong>\u2013 Harassment, Harmful Communications and Related Offences Act 2020.<\/p>\n\n\n\n

Ai parashikon dy vepra penale kryesore<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Publikimi apo shp\u00ebrndarja e imazheve intime pa p\u00eblqim (revenge porn) \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vep\u00ebr e qart\u00eb penale.<\/li>\n\n\n\n
  2. Ngacmimi online<\/em>, p\u00ebrmes d\u00ebrgimit t\u00eb mesazheve k\u00ebrc\u00ebnuese apo shum\u00eb fyese, me q\u00ebllim shkaktimin e d\u00ebmit, d\u00ebnohet edhe kur ndodh vet\u00ebm nj\u00eb her\u00eb, pa qen\u00eb e nevojshme q\u00eb t\u00eb<\/u> jet\u00eb e p\u00ebrs\u00ebritur.<\/u><\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Franca<\/h1>\n\n\n\n

    Sipas administrat\u00ebs franceze, ngacmimi p\u00ebrmes internetit, i njohur si cyberstalking<\/em>, p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb vep\u00ebr penale t\u00eb d\u00ebnueshme me gjob\u00eb dhe\/ose burgim deri n\u00eb 10 vjet. D\u00ebnimet jan\u00eb m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda<\/u> n\u00ebse viktima \u00ebsht\u00eb n\u00ebn mosh\u00ebn 15 vje\u00e7<\/u><\/strong>. Shpesht\u00ebsia e komenteve dhe p\u00ebrmbajtja e tyre fyese, e pahijshme apo k\u00ebrc\u00ebnuese p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb elemente t\u00eb ngacmimit. Ngacmimi n\u00eb internet d\u00ebnohet si n\u00eb rastet kur komunikimet jan\u00eb publike, ashtu edhe kur jan\u00eb private. Gjat\u00eb vendosjes s\u00eb d\u00ebnimit, merren parasysh rrethana t\u00eb ndryshme, p\u00ebrfshir\u00eb, por jo vet\u00ebm, rastet kur ngacmimi ushtrohet ndaj nj\u00eb t\u00eb mituri n\u00ebn 15 vje\u00e7 apo kur nj\u00eb i mitur ndodhet i pranish\u00ebm dhe \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrfshir\u00eb.<\/p>\n\n\n\n

    Austria<\/h1>\n\n\n\n

    Austria ka vendosur nj\u00eb kuad\u00ebr ligjor t\u00eb avancuar p\u00ebr t\u00eb luftuar urrejtjen dhe ngacmimin online<\/em>. Q\u00eb prej janarit t\u00eb vitit 2016, neni 107c i Kodit Penal10<\/sup> e klasifikon si vep\u00ebr penale ngacmimin e vazhduesh\u00ebm p\u00ebrmes telekomunikimeve ose sistemeve kompjuterike. N\u00eb vitin 2021, hyri n\u00eb fuqi nj\u00eb paket\u00eb e re ligjore kund\u00ebr urrejtjes online<\/em>, e cila solli masa konkrete p\u00ebr mbrojtjen e viktimave dhe leht\u00ebsimin e veprimeve ligjore kund\u00ebr p\u00ebrmbajtjeve fyese n\u00eb internet.<\/p>\n\n\n\n

    Legjislacioni i ri zgjeron t\u00eb drejtat civile dhe ato q\u00eb burojn\u00eb nga ligji p\u00ebr median, duke krijuar nj\u00eb procedur\u00eb t\u00eb posa\u00e7me q\u00eb i lejon viktimat t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb me shpejt\u00ebsi heqjen e p\u00ebrmbajtjeve q\u00eb<\/u> c\u00ebnojn\u00eb r\u00ebnd\u00eb t\u00eb drejtat individuale dhe dinjitetin njer\u00ebzor<\/u><\/strong>. Kjo procedur\u00eb zbatohet edhe p\u00ebr ndalimin e d\u00ebrgimit t\u00eb p\u00ebrmbajtjeve t\u00eb tilla n\u00eb aplikacione mesazhesh, dhe vendimet mund t\u00eb merren nga gjykata pa seanca paraprake. Ndryshe nga praktika e m\u00ebparshme, ku krimet si shpifja ndiqeshin vet\u00ebm me kall\u00ebzim privat nga vet\u00eb viktimat, tashm\u00eb autoritetet mund t\u00eb nisin hetimet me k\u00ebrkes\u00eb n\u00eb gjykat\u00ebn rajonale. Viktimat p\u00ebrfitojn\u00eb gjithashtu ndihm\u00eb t\u00eb shtuar psikologjike dhe ligjore gjat\u00eb procesit penal, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb nuk kan\u00eb m\u00eb detyrim t\u00eb mbulojn\u00eb kostot e procedur\u00ebs n\u00ebse \u00e7\u00ebshtja pushohet ose autori shpallet i pafajsh\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n

    Ndryshimet p\u00ebrfshijn\u00eb gjithashtu rregullime t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb Kodin Penal dhe n\u00eb ligjin p\u00ebr median: nj\u00eb veprim i vet\u00ebm ofendues mjafton p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrhyr\u00eb ligj\u00ebrish<\/u><\/strong>t, p\u00ebrkufizimi i nxitjes s\u00eb urrejtjes edhe ndaj individ\u00ebve \u00ebsht\u00eb zgjeruar, dhe gjobat p\u00ebr platformat e komunikimit q\u00eb nuk p\u00ebrmbushin detyrimet p\u00ebr heqjen e p\u00ebrmbajtjeve fyese jan\u00eb rritur ndjesh\u00ebm, t\u00eb cilat duhet t\u00eb fshihen brenda 24 or\u00ebve deri n\u00eb 7 dit\u00eb, n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb rastit. K\u00ebto platforma duhet t\u00eb caktojn\u00eb nj\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb autorizuar si pik\u00eb kontakti p\u00ebr autoritetet austriake, nd\u00ebrsa n\u00eb rast t\u00eb shkeljeve t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritura, gjobat mund t\u00eb arrijn\u00eb deri n\u00eb 10 milion\u00eb euro.<\/p>\n\n\n\n

    Sllovakia<\/h1>\n\n\n\n

    N\u00eb Sllovaki, Kodi Penal \u00ebsht\u00eb ndryshuar m\u00eb 27 maj 202111<\/sup> p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb qart\u00eb bullizmin kibernetik, duke e kategorizuar si nj\u00eb form\u00eb t\u00eb ngacmimit elektronik t\u00eb rreziksh\u00ebm n\u00ebn nenin \u00a7 360b.<\/p>\n\n\n\n

    Ligji p\u00ebrkufizon bullizmin kibernetik si \u00e7do akt t\u00eb kryer p\u00ebrmes mjeteve t\u00eb komunikimit elektronik, q\u00eb ndikon ndjesh\u00ebm n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e jet\u00ebs s\u00eb nj\u00eb personi. K\u00ebto akte p\u00ebrfshijn\u00eb: d\u00ebrgimin e mesazheve fyese ose k\u00ebrc\u00ebnuese, publikimin pa leje t\u00eb imazheve apo videove personale, hapjen e faqeve apo blogjeve q\u00eb shpifin ndaj viktim\u00ebs, dhe \u00e7do veprim tjet\u00ebr q\u00eb synon posht\u00ebrimin, frik\u00ebsimin apo d\u00ebmtimin e reputacionit t\u00eb nj\u00eb individi.<\/p>\n\n\n\n

    Ligji parashikon masa t\u00eb ashpra nd\u00ebshkuese p\u00ebr autor\u00ebt e k\u00ebtyre veprave. N\u00ebse veprat kryhen<\/u> ndaj nj\u00eb personi t\u00eb mbrojtur, si p\u00ebr shembull f\u00ebmij\u00eb <\/u><\/strong>ose p\u00ebr arsye t\u00eb caktuara t\u00eb d\u00ebmshme, d\u00ebnimi mund t\u00eb shkoj\u00eb nga nj\u00eb deri n\u00eb kat\u00ebr vjet burgim. N\u00eb rastet kur veprat kryhen me q\u00ebllim p\u00ebrfitimi, shkaktojn\u00eb d\u00ebm t\u00eb konsideruesh\u00ebm, ose autori ka qen\u00eb i d\u00ebnuar m\u00eb par\u00eb p\u00ebr t\u00eb nj\u00ebjtin veprim, d\u00ebnimi mund t\u00eb arrij\u00eb deri n\u00eb gjasht\u00eb vjet heqje lirie.<\/p>\n\n\n\n

    Spanja<\/strong>, p\u00ebrmes ndryshimeve t\u00eb vitit 2015 n\u00eb Kodin Penal, p\u00ebrfshin vepra t\u00eb ngacmimit serioz. Ligji organik 8\/2021 ofron mbrojtje gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt dhe adoleshent\u00ebt ndaj<\/u> dhun\u00ebs, p\u00ebrfshir\u00eb at\u00eb digjitale.<\/u><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

    Belgjika <\/strong>ka si masa ligjore ashtu edhe jolegjislative p\u00ebr t\u00eb trajtuar bullizmin kibernetik. Kodi Penal p\u00ebrfshin ndalime p\u00ebr p\u00ebrndjekje, shpifje dhe ngacmim. M\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsishmi \u00ebsht\u00eb neni p\u00ebr p\u00ebrndjekjen, q\u00eb mbulon shumic\u00ebn e formave t\u00eb bullizmit kibernetik. Viktimat mund t\u00eb mb\u00ebshteten edhe n\u00eb Ligjin p\u00ebr Komunikimet Elektronike (neni 145, \u00a73bis).<\/p>\n\n\n\n

    Kroacia<\/strong>, edhe pse nuk ka dispozit\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, Kodi Penal p\u00ebrfshin vepra q\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb dimensionin kibernetik si rrethana r\u00ebnduese, si ndarja pa leje e p\u00ebrmbajtjeve intime (neni 144a) apo shpifja p\u00ebrmes rrjeteve (neni 149).<\/p>\n\n\n\n

    REKOMANDIME<\/h1>\n\n\n\n

    Bazuar n\u00eb analiz\u00ebn krahasimore t\u00eb legjislacionit t\u00eb vendeve t\u00eb Bashkimit Evropian, dokumentet nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr t\u00eb drejtat e f\u00ebmij\u00ebve dhe draftin aktual t\u00eb Kodit Penal t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, lind nevoja p\u00ebr t\u00eb adresuar me urgjenc\u00eb mang\u00ebsit\u00eb ekzistuese n\u00eb lidhje me format e reja t\u00eb dhun\u00ebs q\u00eb vijn\u00eb si pasoj\u00eb e zhvillimeve digjitale. Rekomandimet e m\u00ebposhtme synojn\u00eb t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsojn\u00eb qasjen ligjore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb raport me fenomenin gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb p\u00ebrhapur t\u00eb cyberbulizmit dhe dhun\u00ebs online, ve\u00e7an\u00ebrisht ndaj f\u00ebmij\u00ebve dhe t\u00eb rinjve:<\/p>\n\n\n\n

    a)  Parashikimi i rrethanave r\u00ebnduese p\u00ebr viktimat e mitura<\/h1>\n\n\n\n

    N\u00eb nenin 838 t\u00eb draftit (Nd\u00ebrhyrje t\u00eb padrejta n\u00eb jet\u00ebn private), vet\u00ebm n\u00eb pik\u00ebn 3 parashikohet nj\u00eb rrethan\u00eb r\u00ebnduese kur vepra kryhet ndaj t\u00eb miturit. Megjithat\u00eb, n\u00eb nenet q\u00eb lidhen drejtp\u00ebrdrejt me p\u00ebrndjekjen dhe ngacmimin online (nenet 840 dhe 841), mungon theksimi i ekspozimit t\u00eb shtuar t\u00eb t\u00eb miturve dhe rrethanat q\u00eb lidhen me mosh\u00ebn, nivelin e zhvillimit psikologjik apo munges\u00ebn e kapaciteteve p\u00ebr t\u2019u mbrojtur.<\/p>\n\n\n\n

    b)  Heqja e k\u00ebrkes\u00ebs p\u00ebr p\u00ebrs\u00ebritje t\u00eb vepr\u00ebs p\u00ebr ta konsideruar at\u00eb t\u00eb d\u00ebnueshme<\/h1>\n\n\n\n

    Nj\u00eb nga mang\u00ebsit\u00eb m\u00eb t\u00eb dukshme t\u00eb draftit t\u00eb ri t\u00eb Kodit Penal t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb fakti q\u00eb n\u00eb disa nene, si n\u00eb rastin e nenit 265 (Ngacmimi kibernetik) <\/strong>nenit 840 (P\u00ebrndjekja online) dhe nenit 841 (Ngacmimet online), \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur formulimi \u201cn\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritur ose t\u00eb vazhdueshme\u201d p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebsuar nj\u00eb akt si vep\u00ebr penale. Ky kriter \u00ebsht\u00eb problematik, pasi shpesh nj\u00eb akt i vet\u00ebm online, si publikimi i nj\u00eb videoje denigruese ose shp\u00ebrndarja e t\u00eb dh\u00ebnave personale, mund t\u00eb ket\u00eb pasoja t\u00eb r\u00ebnda psikologjike dhe sociale p\u00ebr viktim\u00ebn, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb rastet kur ky akt b\u00ebhet viral dhe i pakontrolluesh\u00ebm. K\u00ebrkesa p\u00ebr p\u00ebrs\u00ebritje minimizon rrezikun real q\u00eb p\u00ebrjeton viktima nga nj\u00eb incident i vet\u00ebm, gj\u00eb q\u00eb bie ndesh me standardet nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr mbrojtjen e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut dhe me p\u00ebrvojat e vendeve t\u00eb BE-s\u00eb, ku edhe nj\u00eb veprim i vet\u00ebm i r\u00ebnd\u00eb \u00ebsht\u00eb i mjaftuesh\u00ebm p\u00ebr ndjekje penale.<\/p>\n\n\n\n

    Rekomandojme q\u00eb Shqip\u00ebria t\u00eb heq\u00eb kushtin p\u00ebr p\u00ebrs\u00ebritjen e sjelljeve si kriter p\u00ebr t\u00eb konsideruar nj\u00eb akt si p\u00ebrndjekje apo ngacmim online, dhe t\u00eb mb\u00ebshtetet n\u00eb pasojat konkrete q\u00eb i shkaktohen viktim\u00ebs. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, ligji do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs, m\u00eb efektiv dhe m\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me realitetin e d\u00ebmit q\u00eb sjell nj\u00eb incident i vet\u00ebm digjital n\u00eb mjedisin aktual ku informacioni shp\u00ebrndahet me shpejt\u00ebsi dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pakontrolluar.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    N\u00eb dekad\u00ebn e fundit, ngacmimet online dhe p\u00ebrndjekja digjitale jan\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim t\u00eb p\u00ebrhapur p\u00ebr mir\u00ebqenien e f\u00ebmij\u00ebve dhe t\u00eb rinjve edhe n\u00eb Shqip\u00ebri. Me p\u00ebrdorimin masiv t\u00eb rrjeteve sociale dhe aksesin gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb hersh\u00ebm n\u00eb pajisje digjitale, ekspozimi ndaj rreziqeve online \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e p\u00ebrditshm\u00ebris\u00eb. N\u00eb nivel evropian, sipas EU Kids Online, 1 n\u00eb 10 f\u00ebmij\u00eb raporton se ngacmohet \u00e7do muaj n\u00eb internet, nd\u00ebrsa nj\u00eb pjes\u00eb po aq e madhe deklaron se nuk ndihet e sigurt gjat\u00eb p\u00ebrdorimit t\u00eb tij. Alarmin m\u00eb t\u00eb madh e ngre grupmosha 9\u2013 10 vje\u00e7, ku p\u00ebrqindja e p\u00ebrvojave negative u rrit me 29% brenda pak vitesh. N\u00eb rritje \u00ebsht\u00eb edhe dukuria e ndarjes s\u00eb imazheve seksuale mes adoleshent\u00ebve, e cila shpesh perceptohet si nj\u00eb form\u00eb e \u201cpad\u00ebmshme\u201d brenda rrethit t\u00eb besuar, por q\u00eb n\u00eb realitet mund t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb abuzimi dhe k\u00ebrc\u00ebnimi. Europol-i thekson se, n\u00eb shum\u00eb raste, prodhimi i p\u00ebrmbajtjes s\u00ebvet\u00ebgjeneruar \u00ebsht\u00eb rezultat i sextortion-it, ku individ\u00eb me identitete t\u00eb rreme i afrohen t\u00eb miturve n\u00eb platformat digjitale dhe i detyrojn\u00eb t\u2019u d\u00ebrgojn\u00eb materiale qartazi, duke i k\u00ebrc\u00ebnuar p\u00ebr publikimin e tyre. Gjithashtu, n\u00eb 20 vitet e fundit, \u00ebsht\u00eb rritur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb alarmante v\u00ebllimi i materialeve t\u00eb abuzimit seksual t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb internet (CSAM), si pasoj\u00eb e zhvillimeve teknologjike dhe rritjes s\u00eb aksesit online. Paralele me k\u00ebt\u00eb \u00ebsht\u00eb dhe dukuria e grooming, ku t\u00eb miturit manipulohen p\u00ebr t\u00eb krijuar dhe shp\u00ebrndar\u00eb materiale seksuale shpesh n\u00eb transmetim t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb (livestreaming). Kjo dukuri po b\u00ebhet gjithnj\u00eb e m\u00eb e r\u00ebnd\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb f\u00ebmij\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl. Mbrojtja e f\u00ebmij\u00ebve dhe t\u00eb rinjve nga bullizmi dhe ngacmimi online \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prioritet i qart\u00eb n\u00eb politikat dhe instrumentet nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe evropiane. Konventa e Kombeve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr t\u00eb Drejtat e F\u00ebmij\u00ebs (UNCRC, 1989), Neni 19 i k\u00ebrkon shteteve t\u00eb mbrojn\u00eb f\u00ebmij\u00ebt nga \u00e7do form\u00eb dhune, p\u00ebrfshir\u00eb shfryt\u00ebzimin, abuzimin seksual, neglizhenc\u00ebn, ekspozimin ndaj aksidenteve apo imazhet e dhunshme\/dhun\u00ebs. Edhe pse bullizmi dhe bullizmi kinerbetik nuk p\u00ebrmenden shprehimisht n\u00eb Konvent\u00eb, ato cekin disa nga nenet e saj, duke p\u00ebrb\u00ebr\u00eb forma t\u00eb dhun\u00ebs q\u00eb pengojn\u00eb zhvillimin, pjes\u00ebmarrjen n\u00eb shoq\u00ebri dhe jetes\u00ebn me dinjitet t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve. N\u00eb vitin 2011, Komiteti i Kombeve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr t\u00eb Drejtat e F\u00ebmij\u00ebs3 publikoi Komentin e P\u00ebrgjithsh\u00ebm Nr. 13 mbi nenin 19 t\u00eb Konvent\u00ebs p\u00ebr t\u00eb theksuar urgjenc\u00ebn dhe shkall\u00ebn alarmante t\u00eb dhun\u00ebs q\u00eb ushtrohet mbi f\u00ebmij\u00ebt. Komiteti n\u00ebnvizoi se dhuna duhet t\u00eb kuptohet n\u00eb kuptimin e saj t\u00eb gjer\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe dhun\u00ebn psikologjike. Ky dokument i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm theksoi detyrimin e shteteve p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbushur angazhimet e tyre p\u00ebr mbrojtjen e f\u00ebmij\u00ebve dhe p\u00ebr t\u00eb siguruar nj\u00eb korniz\u00eb t\u00eb koordinuar nd\u00ebrinstitucionale p\u00ebr parandalimin e dhun\u00ebs. Midis formave t\u00eb dhun\u00ebs, Komiteti p\u00ebrfshiu edhe bullizmin psikologjik dhe “hazing”-un, si nga t\u00eb rriturit ashtu edhe nga bashk\u00ebmoshatar\u00ebt, p\u00ebrfshir\u00eb format q\u00eb realizohen p\u00ebrmes teknologjive t\u00eb informacionit si telefonat celular\u00eb dhe interneti t\u00eb njohura si bullizmi kibernetik. Strategjia e K\u00ebshillit t\u00eb Evrop\u00ebs p\u00ebr t\u00eb Drejtat e F\u00ebmij\u00ebs 2022\u201320274 thekson domosdoshm\u00ebrin\u00eb q\u00eb shtetet an\u00ebtare t\u00eb forcojn\u00eb legjislacionin komb\u00ebtar p\u00ebr t\u00eb mbrojtur f\u00ebmij\u00ebt nga format e dhun\u00ebs digjitale, p\u00ebrfshir\u00eb grooming-un, dhun\u00ebn seksuale dhe mes bashk\u00ebmoshatar\u00ebve, seksizmin kibernetik, p\u00ebrmbajtjet pornografike dhe t\u00eb d\u00ebmshme, bullizmin kibernetik dhe gjuh\u00ebn e urrejtjes online. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn linj\u00eb, Komiteti i Ministrave t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Evrop\u00ebs publikoi n\u00eb vitin 2018 udh\u00ebzimet (CM\/Rec(2018)7) p\u00ebr t\u00eb ndihmuar shtetet n\u00eb sigurimin e t\u00eb drejtave t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb mjedisin digjital, duke p\u00ebrfshir\u00eb zhvillimin e politikave komb\u00ebtare t\u00eb p\u00ebrshtatura me p\u00ebrparimet teknologjike. N\u00eb vitin 2023, Komisioni Evropian publikoi nj\u00eb Komunikim mbi nj\u00eb qasje gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse ndaj sh\u00ebndetit mendor, q\u00eb sh\u00ebnoi nj\u00eb ndryshim strategjik n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si trajtohet mir\u00ebqenia mendore n\u00eb BE. Dokumenti e vendos theksin ve\u00e7an\u00ebrisht te f\u00ebmij\u00ebt dhe t\u00eb rinjt\u00eb, duke njohur ndikimet e mundshme negative q\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb digjitalizimi mbi sh\u00ebndetin e tyre mendor. Nd\u00ebrkoh\u00eb, nj\u00eb s\u00ebr\u00eb strategjish t\u00eb tjera jan\u00eb zhvilluar p\u00ebr t\u00eb mbrojtur f\u00ebmij\u00ebt n\u00eb mjedisin online. Strategjia \u201cBIK+\u201d p\u00ebr nj\u00eb internet m\u00eb t\u00eb sigurt p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt (maj 2022), pjes\u00eb e Strategjis\u00eb s\u00eb BE- s\u00eb p\u00ebr t\u00eb Drejtat e F\u00ebmij\u00ebve (2021), fokusohet n\u00eb mbrojtjen nga p\u00ebrmbajtjet e d\u00ebmshme, fuqizimin p\u00ebr p\u00ebrdorim t\u00eb sigurt t\u00eb teknologjis\u00eb, dhe p\u00ebrfshirjen e z\u00ebrit t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb nd\u00ebrtimin e hap\u00ebsirave digjitale t\u00eb sigurta. Kjo strategji shoq\u00ebrohet nga Plani i Veprimit p\u00ebr Edukimin Digjital 2021\u20132027, i cili synon t\u00eb zhvilloj\u00eb kompetencat digjitale p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb nx\u00ebn\u00ebsit dhe t\u00eb mbroj\u00eb mir\u00ebqenien e tyre p\u00ebrmes nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit p\u00ebr rreziqet online si bullizmi kibernetik, p\u00ebrmbajtjet shqet\u00ebsuese dhe ngacmimet. T\u00eb gjitha k\u00ebto iniciativa konvergojn\u00eb drejt krijimit t\u00eb nj\u00eb mjedisi digjital gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs dhe t\u00eb sigurt p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Bashkimin Evropian. P\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar sfidat dhe p\u00ebrfitimet e digjitalizimit, Komisioni Evropian nisi Planin e Veprimit p\u00ebr Edukimin Digjital 2021\u20132027 n\u00eb fund t\u00eb vitit 2020. Strategjia njeh rreziqet e shoq\u00ebris\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb digjitale, ku t\u00eb rinjt\u00eb p\u00ebrballen me bulliz\u00ebm kibernetik, ngacmime dhe p\u00ebrmbajtje t\u00eb d\u00ebmshme online. Plani synon zhvillimin e kompetencave digjitale p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb nx\u00ebn\u00ebsit dhe promovon p\u00ebrdorimin e p\u00ebrgjegjsh\u00ebm dhe etik t\u00eb teknologjis\u00eb. N\u00eb n\u00ebntor 2022, K\u00ebshilli i Ministrave t\u00eb Arsimit, Rinis\u00eb, Kultur\u00ebs dhe Sportit miratoi konkluzione p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur mir\u00ebqenien n\u00eb arsimin digjital. Parlamenti Evropian ka treguar angazhim t\u00eb vazhduesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb adresuar bullizmin dhe ngacmimet kibernetike, duke i trajtuar k\u00ebto \u00e7\u00ebshtje n\u00eb kontekstin e Konvent\u00ebs p\u00ebr t\u00eb Drejtat e F\u00ebmij\u00ebve, Aktit p\u00ebr Sh\u00ebrbimet Digjitale, edukimit digjital dhe mbrojtjes s\u00eb konsumatorit. N\u00eb maj 2023, eurodeputet\u00ebt diskutuan me Komisionerin p\u00ebr Drejt\u00ebsin\u00eb, duke theksuar nevoj\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb iniciativ\u00eb n\u00eb nivel t\u00eb BE-s\u00eb q\u00eb t\u00eb ndaloj\u00eb ligj\u00ebrisht online at\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb tashm\u00eb e paligjshme offline. N\u00eb rezolutat e vitit 2021 dhe 2023, Parlamenti ka theksuar ndikimin negativ t\u00eb p\u00ebrmbajtjeve t\u00eb rrezikshme online, si abuzimi seksual ndaj f\u00ebmij\u00ebve, urrejtja digjitale, bullizmi kibernetik dhe dezinformimi, n\u00eb sh\u00ebndetin mendor dhe fizik t\u00eb t\u00eb rinjve. Ai ka k\u00ebrkuar hartimin e nj\u00eb strategjie evropiane kund\u00ebr bullizmit dhe bullizmit kibernetik n\u00eb shkolla, si dhe nj\u00eb plan veprimi p\u00ebr ofruesit e sh\u00ebrbimeve online dhe kompanit\u00eb teknologjike p\u00ebr t\u00eb mbrojtur f\u00ebmij\u00ebt n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn digjitale. Rezolutat e viteve 2022 dhe 2023 kan\u00eb theksuar gjithashtu nevoj\u00ebn p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr gjuh\u00ebs s\u00eb urrejtjes dhe dhun\u00ebs digjitale<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":5859,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"give_campaign_id":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-5855","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t